Thạch Lâm ở Vân Nam, Trung Quốc được hình thành như thế nào?

Phía nam tỉnh Vân Nam là vùng đất Lộ Nam, nơi có khu rừng đá tự nhiên tuyệt mỹ. Những hòn đá ở đây mang đủ hình thù kì quái, thiên biến vạn hóa: có núi giống cây sáo, búp măng; có núi lại giống thiếu nữ, tương truyền là một cô gái xinh đẹp của dân tộc Di trong truyền thuyết… Dường như không có ngọn núi nào giống ngọn núi nào.

Điều thú vị là những cột đá đứng sừng sững, dày đặc như rừng ấy lại có độ cao tương đối đồng đều. Thêm vào đó, chúng đều có những nét khắc hoa văn, trông như được khoác lên mình chiếc áo chẽn hoa.

Thạch Lâm là một điển hình của khu địa chất được hình thành và biến hóa qua hàng tỷ năm. Do kết cấu địa hình nơi này là miền núi đá vôi, sau nhiều lần mặt đất nâng lên rồi hạ xuống, hàng loạt khe nứt ngang dọc đã được tạo ra. Chính những khe nứt ấy là bản vẽ mẫu tự nhiên ban đầu của khu rừng đá Thạch Lâm. Ngày nay, vị trí của các núi đá đều đã được cố định theo “bản vẽ” ấy của tự nhiên.

Vậy ai đã sắp xếp khu rừng đá này theo bản vẽ đó? Chính là nước. Người ta vẫn nói đá thì cứng, nước thì mềm, nhưng vì sao nước lại có sức mạnh ghê gớm như vậy? Đó là vì nước có thể luồn vào các khe nứt, dần dần ăn mòn hai bên cạnh đá vôi, tạo nên những nhũ đá hướng xuống mặt đất ngày càng to và dài hơn. Cứ như thế, trên mặt đất dần hình thành những “hố sụt” lõm xuống hoặc “răng đá” chồi lên, biến vùng đất vốn bằng phẳng thành một rừng đá lởm chởm, đẹp tuyệt mỹ như Thạch Lâm.

Ngoài Thạch Lâm của Trung Quốc, trên thế giới còn có rất nhiều khu vực nhiệt đới có kết cấu địa hình đá vôi với những khe nứt và địa hình đặc trưng đặc biệt. Ở Việt Nam, Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bảng cũng được hình thành do các kiến tạo địa chất xảy ra trong lòng dãy núi đá vôi cách đây cả trăm triệu năm. Có lẽ, Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bảng là một trong những mẫu hình riêng biệt và đẹp nhất về sự kiến tạo carxtơ phức tạp ở Đông Nam Á.