"Tiếng địa phương" của động vật được hình thành như thế nào?

Loài người do sống ở những khu vực khác nhau nên hình thành các tiếng địa phương khác nhau. Ví dụ, ở vùng Giang Nam của Trung Quốc có tiếng Tô Bắc, tiếng Ninh Ba, tiếng Tô Châu, tiếng Thiệu Hưng... Vậy động vật có tiếng địa phương hay không?

Vào đầu thập kỉ 70 của thế kỉ XX, một cặp vợ chồng nhà nghiên cứu cá voi nổi tiếng ở Mĩ khi khảo sát cá voi đã phát hiện tiếng kêu của cá voi sống ở vùng biển Đại Tây Dương rất khác với cá voi sống ở vùng biển Hawai thuộc Thái Bình Dương. Điều này có phải do cá voi ở các vùng khác nhau có “tiếng địa phương” khác nhau hay không?

Một nhà khoa học Nhật Bản chuyên nghiên cứu ngôn ngữ cá heo cho rằng ngôn ngữ của cá heo rất giống ngôn ngữ loài người, không chỉ có “tiếng phổ thông” dùng chung mà còn có “tiếng địa phương” riêng. Ông đưa ra một ví dụ: loài cá heo Quan Đông sống ở Đại Tây Dương có 17 loại ngôn ngữ, còn loài cá heo Quan Đông sống ở Thái Bình Dương có 16 loại ngôn ngữ. Giữa chúng có 9 loại ngôn ngữ dùng chung, chiếm khoảng một nửa; nửa còn lại là ngôn ngữ riêng của từng vùng, đôi bên không hiểu lẫn nhau. Đó chính là tiếng địa phương của cá heo.

Cách đây không lâu, một nhà khoa học thuộc Viện nghiên cứu hải dương thế giới ở San Diego, Mĩ, và một nhà khoa học thuộc Trung tâm dịch vụ động vật hoang dã của Canađa, khi tìm hiểu loài báo biển ở châu Nam Cực, cũng phát hiện tiếng kêu của báo biển ở vùng biển bán đảo Nam Cực khác với tiếng kêu của báo biển sống gần eo biển Mc Murdo.

Gần đây, một nhà nghiên cứu chim ở Trường đại học xứ Wales đã dùng thiết bị thanh phổ để lần lượt ghi lại tiếng hót của chim ở xứ Wales và vùng Sussex. Ông phát hiện tuy chúng cùng một loài, nhưng sự phối hợp thanh âm và âm điệu trong tiếng hót lại khác nhau. Điều này cho thấy không chỉ thú biển có tiếng địa phương mà loài chim cũng có tiếng địa phương; vấn đề là trước đây chúng ta chưa chú ý nghiên cứu. Vậy “tiếng địa phương” của động vật được hình thành như thế nào? Các nhà khoa học cho rằng cùng một loài động vật sống ở các nơi khác nhau, từ khi mới ra đời đã nghe tiếng kêu của đồng loại trong khu vực đó. Trong quá trình trưởng thành sau này, chúng không ngừng mô phỏng những âm thanh mình nghe được. Lâu dần, tiếng kêu của động vật ở từng khu vực hình thành đặc điểm nhất định, vì vậy “tiếng địa phương” của động vật dần xuất hiện. Điều này giống với quá trình hình thành tiếng địa phương của loài người.