Tính tuổi của cây bằng cách nào?
Trong thiên nhiên có cây to, cây nhỏ; có cây sống hàng nghìn năm, có cây chỉ sống vài chục năm. Làm thế nào để biết tuổi của chúng? Phương pháp đáng tin cậy nhất là đếm số vòng tròn trong thân cây khi cắt ngang. Tuy nhiên, cần cẩn thận, vì bạn vẫn có thể nhầm.
Nếu cắt một lát mỏng ngang qua thân cây rồi quan sát dưới kính hiển vi, ta có thể thấy từng bó mạch gỗ. Lớp ngoài bó mạch gỗ là phloem, lớp trong là xylem, giữa phloem và xylem là tầng sinh trưởng. Thân cây to lên được chính nhờ tầng sinh trưởng này. Hằng năm, nó phân chia tế bào, tạo ra lớp phloem và xylem mới, khiến thân cây mỗi năm lại to thêm.
Trong những điều kiện thời tiết khác nhau, tầng sinh trưởng phát triển khác nhau. Từ mùa xuân đến mùa hè, cây sinh trưởng thuận lợi, tế bào tầng sinh trưởng phân chia nhanh, vách tế bào mỏng, xenlulô ít, các ống mạch dẫn nước nhiều. Chất gỗ tạo ra trong mùa này gọi là gỗ mùa xuân hay gỗ đầu năm. Đến mùa thu - đông, thời tiết khắc nghiệt hơn, tế bào tầng sinh trưởng phân chia chậm, vách tế bào dày, xenlulô nhiều, mạch dẫn ít. Chất gỗ tạo ra lúc này gọi là gỗ mùa thu hay gỗ cuối năm.
Khi cưa ngang thân gỗ, bạn sẽ thấy chất gỗ và màu sắc của từng vòng khác nhau. Phần thớ gỗ thô, màu nhạt là gỗ xuân; phần thớ mịn, màu thẫm là gỗ thu. Một vòng gồm cả phần màu nhạt và màu thẫm chính là một vòng tuổi, do cây tạo ra trong một năm. Vì vậy, dựa vào số vòng này, người ta có thể đoán tuổi của cây.
Tuy nhiên, không thể dùng cách này để tính tuổi cho tất cả các loại cây. Ví dụ một số cây như cam, quýt mỗi năm có thể sinh trưởng tới 3 lần, nên tạo ra những “vòng tuổi giả”. Khi đó, 3 vòng có thể mới tương đương với 1 năm tuổi.
