Vẫn băng là gì?

Những vật thể rắn từ vũ trụ xuyên qua tầng khí quyển và rơi xuống mặt đất được gọi là vẫn tinh. Vẫn tinh thường được chia thành ba loại: vẫn tinh đá, vẫn tinh sắt và vẫn tinh sắt đá. Ngoài ba loại ấy còn có một dạng đặc biệt gọi là vẫn tinh thủy tinh, tức vẫn băng hay vẫn thạch thủy tinh.

Khi rơi xuống mặt đất, bề mặt vẫn tinh thường nóng tới 3 - 4 nghìn độ. Ở nhiệt độ cao như vậy, nhiều chất sẽ hóa thành khí, vì thế con người ít nghĩ rằng có thể có vẫn băng rơi xuống mặt đất. Những ghi chép về vẫn băng cũng rất hiếm. Trong tư liệu cổ Trung Quốc từng có đoạn ghi: “Mùa thu năm Đồng Trị nguyên niên (1862), buổi trưa có một ngôi sao lớn rơi xuống ruộng ông Lôi ở làng Tây, huyện Linh Lăng. Khối cầu to như cái phễu và tròn, ít lâu sau tan thành nước”. Ngôi sao ấy là vẫn băng từ ngoài vũ trụ bay đến hay chỉ là một khối băng lớn? Ghi chép thời đó chưa đủ để giám định bằng khoa học. Ngày 11 tháng 4 năm 1983, tại Cửa Đông, thành phố Vô Tích cũng rơi xuống một khối băng, sau đó bốc lên một đám sương mù. Có người qua đường nhặt được một mảnh vỡ và bỏ vào phích để giữ lại. Về sau, nhờ nỗ lực của các nhà thiên văn Trung Quốc, dấu vết quỹ đạo của nó từ không gian vũ trụ rơi vào tầng khí quyển đã được tìm thấy trong ảnh mây vệ tinh chụp hôm đó, qua đó chứng minh đây là một khối vẫn băng hiếm gặp.

Ở nước ngoài cũng có rất ít tư liệu ghi nhận về vẫn băng. Ngày 30 tháng 8 năm 1955, một khối vẫn băng rơi ở ngoại thành Castơn của Wayskansi, nặng khoảng 3 kg. Ngày 27 tháng 8 năm 1963, một khối vẫn băng khác rơi trong vườn táo của một nông trang ở ngoại ô Matxcơva, nặng khoảng 5 kg.

Các nhà khoa học dự đoán vẫn băng rất có thể tách ra từ sao chổi. Khi một mảnh sao chổi rơi vào tầng khí quyển, nó có thể không cháy hết và phần còn lại rơi xuống mặt đất. Tuy vậy, hiện vẫn có một số nhà khoa học phủ nhận giả thuyết này vì chưa có đủ chứng cứ chứng minh vẫn băng bay đến từ vũ trụ. Họ cho rằng những khối băng rơi từ trên không xuống cũng có thể là sản phẩm hình thành trong bầu khí quyển Trái Đất.