Vì sao trên Mặt Trăng có nhiều núi hình vòng như thế?

Dùng kính viễn vọng quan sát bề mặt Mặt Trăng, ngoài các đồng bằng rộng lớn và một số ngọn núi cao, ta còn thấy rất nhiều vòng tròn lớn nhỏ khác nhau. Mỗi vòng tròn như vậy là một ngọn núi hình vòng. Trên nửa Mặt Trăng mà ta nhìn thấy, những núi vòng có đường kính từ 1 km trở lên đã có khoảng 30 vạn. Có một núi vòng tên là Benli, đường kính 295 km, lớn đến mức có thể bao quanh cả đảo Hải Nam. Ở mặt sau Mặt Trăng, các núi vòng còn nhiều hơn.

Cấu trúc của các núi vòng rất thú vị. Ở giữa là vùng bằng phẳng hình tròn, xung quanh được núi bao bọc, có nơi cao tới mấy km. Sườn phía trong của vòng núi thường khá dốc, còn sườn phía ngoài thoai thoải. Ở giữa một số núi vòng đôi khi còn dựng lên một đỉnh núi đơn độc.

Về nguyên nhân hình thành các dãy núi vòng trên Mặt Trăng, hiện có hai cách giải thích. Một ý kiến cho rằng chúng được tạo thành do vẫn thạch va chạm vào bề mặt Mặt Trăng, nên còn gọi là hố vẫn thạch hay crater. Trên Mặt Trăng không có không khí, vì vậy vẫn thạch có thể trực tiếp lao xuống bề mặt. Khi va chạm, vật chất bị bắn tung ra và tạo thành các núi vòng. Một phần vật chất có thể bay đi rất xa, rơi xuống bề mặt Mặt Trăng và tạo thành những núi vòng kéo dài ra bốn phía tới mấy nghìn km.

Một ý kiến khác cho rằng trong lịch sử hình thành Mặt Trăng từng xảy ra các đợt núi lửa hoạt động dữ dội. Những núi vòng trên đó là do vật chất núi lửa phun ra rồi ngưng kết mà thành. Vì khối lượng Mặt Trăng chỉ bằng 1/6 Trái Đất, nên hoạt động núi lửa quy mô lớn dễ tạo nên những núi vòng lớn.

Ngày nay, nhìn chung người ta thừa nhận rằng các núi vòng trên Mặt Trăng chủ yếu hình thành do vẫn thạch va chạm, còn nguyên nhân núi lửa chỉ chiếm một phần nhỏ.