Vì sao phải chế tạo và phóng vệ tinh nhỏ?

Ngày nay, trên bầu trời xuất hiện ngày càng nhiều vệ tinh nhỏ, tạo thành một dòng phát triển mới của công nghệ vệ tinh. Vệ tinh nhỏ thường chỉ những vệ tinh có khối lượng dưới 500 kg nhưng vẫn có chức năng tương đương một số vệ tinh lớn.

Sự phát triển của vi điện tử, máy móc chính xác, vật liệu mới và nhiều công nghệ cao đã giúp chế tạo những vệ tinh có thể tích nhỏ, khối lượng giảm mạnh nhưng tính năng vẫn được bảo đảm. Chẳng hạn, Mỹ từng có loại vệ tinh trinh sát gọi là “kính quan trắc”, khối lượng chỉ 200 - 300 kg, bay ở quỹ đạo cao 700 km, có khả năng phân biệt mục tiêu mặt đất dưới 1 m, bề rộng dải chụp khoảng 15 km, tuổi thọ 5 năm, chức năng tương đương vệ tinh trinh sát lớn trước đây.

Vệ tinh nhỏ hiện đại có nhiều ưu điểm. Trước hết, chu kỳ nghiên cứu và chế tạo ngắn, thường không quá hai năm, trong khi vệ tinh lớn thường mất 7 - 8 năm. Thứ hai, phương thức phóng rất linh hoạt: có thể dùng tên lửa sức chở nhỏ, phóng bằng máy bay, hoặc dùng một tên lửa để đưa nhiều vệ tinh nhỏ lên quỹ đạo. Cuối cùng là giá thành thấp. Vệ tinh nhỏ có thể được sản xuất theo dây chuyền tự động, nhờ đó giá mỗi vệ tinh và chi phí phóng đều giảm đáng kể.

Trong việc ứng phó với các sự kiện quân sự đột xuất, vệ tinh nhỏ có giá trị rất cao. Ví dụ, trong cuộc chiến vùng biển năm 1982 giữa Anh và Argentina, Liên Xô và Mỹ đều phóng nhiều vệ tinh nhỏ để nhanh chóng thu thập thông tin chiến trường.

Ngoài lĩnh vực quân sự, vệ tinh nhỏ còn có triển vọng rộng rãi trong dân dụng. Cách đây không lâu, mạng lưới vệ tinh thông tin “Vệ tinh Ir” được xây dựng thành công. Đây là hệ thống thông tin di động cá nhân bằng vệ tinh đầu tiên trên Trái Đất, tương đương với việc đưa hệ thống điện thoại di động tổ ong từ mặt đất lên bầu trời. Hệ thống này gồm 66 vệ tinh nhỏ hợp thành. Về sau, các loại vệ tinh như vậy sẽ tiếp tục được phóng lên ngày càng nhiều.