Loài người đã phát minh ra những thiết bị vũ trụ nào?

Từ thập kỷ 50 của thế kỷ XX đến nay, ngày càng nhiều thiết bị vũ trụ được đưa lên không gian. Thiết bị vũ trụ là những thiên thể nhân tạo do con người chế tạo và phóng ra ngoài tầng khí quyển Trái Đất để thực hiện một mục đích nhất định. Chúng có thể chia thành hai loại lớn: loại chở người và loại không chở người. Xét về số lượng, phần lớn thiết bị vũ trụ đã được phóng lên là loại không chở người. Nếu căn cứ vào phạm vi quỹ đạo, chúng lại có thể chia thành thiết bị bay quanh Trái Đất và thiết bị bay trong không gian ngoài quỹ đạo Trái Đất.

Thiết bị không chở người chủ yếu gồm hai nhóm lớn: vệ tinh nhân tạo và thiết bị thám hiểm không gian.

Vệ tinh nhân tạo là loại thiết bị vũ trụ có số lượng lớn nhất. Khối lượng của chúng chiếm tới khoảng 90% tổng số thiết bị vũ trụ.

Nhiều vệ tinh được dùng cho mục đích thăm dò và thí nghiệm khoa học nên được gọi là vệ tinh khoa học. Vệ tinh khoa học thường dùng để quan sát thiên văn, nghiên cứu các hiện tượng vũ trụ, khảo sát các tinh cầu và môi trường vật lý trong không gian. Vì trong vũ trụ không bị không khí cản trở, vệ tinh không chỉ quan trắc được sóng điện từ do vật thể bức xạ mà còn quan sát được ánh sáng nhìn thấy. Vệ tinh thiên văn thường được phân loại theo dải sóng quan trắc, như vệ tinh thiên văn hồng ngoại, tử ngoại, tia X và tia γ. Vệ tinh khoa học cũng được dùng cho các thí nghiệm về vật liệu mới, vật lý, sinh học và y dược học. Nhiều thí nghiệm trên mặt đất khó thực hiện thành công, nhưng trong môi trường trọng lực yếu của vũ trụ lại có thể tiến hành thuận lợi.

Nhiều kỹ thuật và phát minh mới cũng cần được thử nghiệm trên vệ tinh, ví dụ máy viễn thám mới, thiết bị truyền ở các dải tần vô tuyến mới, thiết bị đối tiếp vũ trụ, v.v..

Loại vệ tinh đó thường được gọi chung là vệ tinh thí nghiệm kỹ thuật.

Vệ tinh ứng dụng là thành viên quan trọng nhất trong gia đình vệ tinh nhân tạo, gắn bó rất chặt với đời sống con người. Có hơn 10 loại vệ tinh ứng dụng, chiếm khoảng 3/4 tổng số vệ tinh, bao gồm vệ tinh khí tượng, vệ tinh viễn thông, vệ tinh dẫn đường, vệ tinh trinh sát và vệ tinh thăm dò tài nguyên Trái Đất, v.v..

Thiết bị thăm dò vũ trụ là những thiết bị bay đến gần Mặt Trăng, các hành tinh khác hoặc trực tiếp lấy mẫu nghiên cứu. Vì vậy, chúng phải có tốc độ lớn hơn vệ tinh thông thường để thoát khỏi lực hút Trái Đất và bay sâu vào không gian.

Thiết bị hàng không vũ trụ chở người gồm tàu vũ trụ, máy bay vũ trụ, trạm không gian và các thiết bị bay giữa các quỹ đạo.

Tàu vũ trụ là thiết bị đưa người vào không gian được phát minh sớm nhất. Nó thuộc loại thiết bị vũ trụ sử dụng một lần, có thể bay quanh Trái Đất như vệ tinh hoặc đổ bộ xuống Mặt Trăng. Tàu vũ trụ còn có nhiệm vụ đặc biệt là vận chuyển giữa trạm không gian và mặt đất.

Máy bay vũ trụ có ngoại hình giống máy bay hạng nặng. Nó được tên lửa phóng lên, sau đó lợi dụng cánh để trượt trở về mặt đất, nhờ vậy có thể sử dụng lại.

Trạm không gian là thiết bị vũ trụ cỡ lớn, có thể làm việc lâu dài trên quỹ đạo, cung cấp nơi sinh hoạt và làm việc dài ngày cho các nhà du hành. Trạm không gian cũng tạo điều kiện cho sản xuất và thí nghiệm trong vũ trụ.

Thiết bị bay liên hệ giữa các quỹ đạo dùng để di chuyển từ trạm không gian đến các thiết bị vũ trụ khác, hoặc từ trạm không gian đến những thiết bị chở người ở các quỹ đạo khác nhau.