Vì sao dùng vệ tinh viễn thông nói chuyện điện thoại và chuyển sóng truyền hình?

Trong rất nhiều loại vệ tinh ứng dụng, vệ tinh viễn thông là loại có số lượng lớn nhất. Đây là vệ tinh chuyên dùng để chuyển tiếp tín hiệu sóng vô tuyến. Khi kết hợp với các trạm mặt đất, vệ tinh viễn thông có thể phục vụ gọi điện thoại, truyền số liệu và chuyển tiếp sóng truyền hình.

Về bản chất, vệ tinh viễn thông là một “trạm trung chuyển vũ trụ”, giống như một “tấm gương” treo trong không gian. Nó tiếp nhận tín hiệu vô tuyến từ trạm mặt đất, xử lý và truyền lại một cách có trật tự, hạn chế nhiễu loạn, nhờ đó các trạm mặt đất có thể liên lạc điện thoại, truyền dữ liệu, gửi fax và truyền thông tin vô tuyến. Ví dụ, nếu muốn liên lạc từ Thượng Hải đến New York bên kia Thái Bình Dương, trước hết trạm mặt đất Thượng Hải sẽ dùng thiết bị biến đổi tín hiệu để chuyển âm thanh, văn bản, hình ảnh và các thông tin khác thành tín hiệu điện. Sau khi tín hiệu được xử lý và khuếch đại công suất, máy phát sẽ truyền lên vệ tinh. Anten vệ tinh thu tín hiệu này, bộ chuyển phát trên vệ tinh xử lý, khuếch đại rồi định hướng truyền xuống trạm mặt đất New York. Trạm New York tiếp nhận, khuếch đại và xử lý tín hiệu thành âm thanh, chữ viết hoặc hình ảnh để chuyển đến người nhận. Như vậy, quá trình thông tin giữa hai trạm được hoàn thành.

Liên lạc bằng vệ tinh viễn thông có nhiều ưu điểm: khoảng cách truyền xa, dung lượng lớn, chất lượng cao, độ tin cậy tốt, lại linh hoạt và cơ động. Từ năm 1962, khi vệ tinh viễn thông đầu tiên của Mỹ ra đời, đến nay thế giới đã phóng gần 700 vệ tinh viễn thông. Trong đó, các vệ tinh viễn thông địa tĩnh trên quỹ đạo Trái Đất đã đảm nhiệm vai trò quan trọng trong liên lạc viễn thông và truyền hình vô tuyến.

Những năm gần đây, vệ tinh phát sóng trực tiếp phát triển rất nhanh và trở thành một dạng vệ tinh viễn thông chuyên dụng. Trước đây, khi chưa có loại vệ tinh này, tín hiệu truyền hình thường phải đi qua các trạm mặt đất để chuyển tiếp. Ngày nay, nhờ vệ tinh phát sóng trực tiếp, khâu trung gian này được giảm bớt, người dùng chỉ cần thiết bị tiếp nhận phù hợp là có thể nhận chương trình truyền hình từ vệ tinh truyền xuống.