Tại sao phải xây dựng đường sắt trên mặt nước?

Đường sắt trên mặt nước không phải là đặt đường ray lên cầu để vượt qua sông hay biển, mà là đưa đoàn tàu lên một loại phà lớn được chế tạo đặc biệt, rồi vượt qua sông hồ hoặc biển để đưa toàn bộ đoàn tàu sang bên kia bờ. Vì vậy, đường sắt trên mặt nước giống như một chiếc cầu nổi, có tác dụng nối liền và làm thông suốt đường sắt ở hai bờ.

Hiện nay, đường sắt trên mặt nước đã phát triển từ sông ra biển, từ phà chạy qua khoảng cách giữa hai bờ sông thành phà vượt biển với cự ly dài. Nó tập trung ưu thế của đường sắt, vận tải thủy, vận tải liên tục bằng container v.v..., làm cho các toa tàu chạy trực tiếp lên phà. Như vậy có thể tránh được việc bốc chuyển hàng hóa trên bến tàu, giảm tổn thất hàng hóa, đẩy nhanh hiệu suất chuyển hàng và nâng cao khả năng ăn hàng của cảng.

Điều quan trọng hơn là đường sắt trên mặt nước không những có thể giảm nhẹ áp lực vận chuyển đối với đường sắt trên đất liền, mà còn rút ngắn rất nhiều quãng vận chuyển vòng quanh dài của tàu hỏa. Ví dụ, có một tuyến đường sắt trên mặt nước từ Liên Xô đi Đức, tổng chiều dài 540 km, thời gian chạy tàu chỉ tương đương 1/6 so với vận chuyển trên đất liền. Hiện nay, những nước có tuyến bờ biển dài, thủy vực rộng như Mỹ, Canađa, Đan Mạch, Thụy Điển v.v... đều ra sức phát triển đường sắt trên mặt nước.

So với việc xây dựng đường sắt trên đất liền, đường sắt trên mặt nước không cần làm nền đường và đường ray dài, do đó khối lượng công trình nhỏ, tiết kiệm đầu tư, thời gian thi công ngắn và hiệu quả nhanh. Vùng duyên hải Trung Quốc có nhiều thành phố, chiều dài bờ biển hơn 18.000 km, có nhiều tiềm năng để khai phá đường sắt trên mặt nước. Ví dụ, từ Thượng Hải đi Ninh Ba, nếu dùng đường sắt trên mặt nước vượt qua vịnh Hàng Châu, khoảng cách vận chuyển sẽ rút ngắn 1/3; đoạn đường sắt trên mặt nước từ Đại Liên đi Nhiên Đài đang xây dựng có thể rút ngắn hơn 1800 km so với xây dựng trên đất liền. Vì vậy, phát triển vận tải đường sắt trên mặt nước rất thích hợp với tình hình Trung Quốc, cũng là một biện pháp để giảm bớt sự căng thẳng của ngành vận tải đường sắt hiện nay.