Tại sao có một số bắp ngô thiếu hạt và "ngô trọc"?

Khi thu hoạch ngô, chúng ta bóc lớp “áo khoác” bên ngoài rồi cắt túm “râu” trên đầu bắp, sẽ thấy các hạt ngô xếp thành hàng thẳng tắp. Nhưng cũng thường gặp một số bắp có phần ngọn trọc lốc, hoặc chỉ lưa thưa vài hạt, trông giống như bị trọc đầu. Tại sao lại xảy ra hiện tượng này? Muốn làm rõ, trước hết cần hiểu một hạt ngô được hình thành như thế nào.

Ngô là cây trồng thụ phấn chéo, phấn hoa đực ở đỉnh ngọn phải rơi vào đầu nhụy mới có thể kết hạt. Bình thường, việc “vận chuyển” phấn hoa này do gió đảm nhiệm. Đôi khi không may, đúng lúc ngô đang ra hoa lại gặp điều kiện thời tiết không thuận lợi như gió to, phấn hoa bị thổi đi rất xa, không thể rơi đúng vào đầu nhụy cái. Có khi gặp mưa liên miên, nhị đực không thể nở và phát tán phấn; dù có phát tán được thì phấn hoa cũng dễ hút nước, trương lên rồi vỡ ra hoặc dính lại thành từng mảng, mất sức sống. Có khi thời tiết vừa nóng vừa khô, nhị đực nở và phát tán phấn sớm, còn nhụy cái nở muộn, tạo thành hiện tượng lệch thời gian nở giữa nhị đực và nhụy cái. Trong những tình huống như vậy, nhụy cái rất khó nhận đủ phấn hoa để hoàn thành thụ tinh, dẫn đến hiện tượng “ngô trọc” và thiếu hạt.

Muốn khắc phục hiện tượng này, giúp bắp ngô to và mẩy hơn, có thể hỗ trợ cây vận chuyển phấn hoa trong thời kỳ ra hoa, tức là thụ phấn nhân tạo. Phương pháp thụ phấn nhân tạo khá đơn giản: thường dùng dụng cụ thu phấn để gom phấn hoa, sau đó dùng máy thụ phấn, bút lông hoặc bàn chải bôi phấn hoa lên đầu nhụy cái.