Cách tính tiền lãi gửi tiết kiệm?
Ở nhiều nước có hình thức gửi tiết kiệm góp định kỳ và nhận cả gốc lẫn lãi một lần khi đến hạn. Theo hình thức này, mỗi tháng người gửi đến ngân hàng gửi một khoản tiền nhất định. Sau thời gian đã chọn trước, người gửi sẽ nhận lại toàn bộ số tiền đã gửi cùng với tiền lãi.
Ví dụ, ngân hàng có thể quy định các kỳ hạn gửi một năm, ba năm và năm năm, với lãi suất tương ứng mỗi năm là 1,98%, 2,16% và 2,25%. Đồng thời, ngân hàng công bố rằng nếu mỗi tháng gửi 100 đồng thì đến kỳ hạn một năm, ba năm, năm năm sẽ nhận được tiền lãi tương ứng là 12,87 đồng, 119,88 đồng và 343,93 đồng. Vậy tiền lãi của hình thức gửi góp này được tính như thế nào?
Ta lấy ví dụ mỗi tháng gửi 100 đồng để giải thích. Nếu gửi định kỳ mỗi tháng một lần, mỗi lần 100 đồng, trong một năm tổng số tiền gửi là 1.200 đồng. Nhưng số tiền này không được gửi toàn bộ ngay từ tháng đầu, cũng không phải đợi đến cuối kỳ mới gửi một lần, nên không thể tính lãi theo cách thông thường.
Khoản 100 đồng gửi ở tháng đầu được tính lãi đủ 12 tháng; khoản 100 đồng gửi ở tháng thứ hai được tính lãi 11 tháng; khoản 100 đồng gửi ở tháng thứ ba được tính lãi 10 tháng, cứ như vậy đến khoản gửi cuối cùng chỉ tính lãi một tháng. Tổng số tháng tính lãi là: 12 + 11 + 10 + ... + 2 + 1 = (12 + 1) × 12 : 2 = 78 tháng, tức 6,5 năm.
Cách tính này vừa đơn giản vừa thuận tiện. Tổng tiền lãi cho mỗi khoản gửi 100 đồng trong kỳ hạn một năm sẽ là: 100 × 1,98% × 6,5 = 12,87 đồng. Đây chính là con số tiền lãi mà ngân hàng công bố.
Tương tự, với kỳ hạn ba năm, tức 36 tháng, tổng số tháng tính lãi là: 36 + 35 + 34 + ... + 2 + 1 = (36 + 1) × 36 : 2 = 666 tháng, bằng 55,5 năm. Khi nhân với lãi suất 2,16%, ta sẽ tính được số tiền lãi tương ứng cho khoản gửi góp 100 đồng mỗi tháng.
Với kỳ hạn năm năm, tức 60 tháng, tổng số tháng tính lãi là: 60 + 59 + 58 + ... + 2 + 1 = (60 + 1) × 60 : 2 = 1.830 tháng, bằng 152,5 năm. Nhân với lãi suất 2,25% sẽ ra số tiền lãi tương ứng.
Kết quả tính được phù hợp với con số ngân hàng đã công bố. Qua đó có thể thấy, cách tính lãi cho gửi góp chủ yếu dựa vào thời gian thực tế mà từng khoản tiền được gửi trong ngân hàng.
