Tại sao có một số cây lại phát sáng?

Mùa hè, trong rừng và trên những thảm cỏ, ta thường thấy đom đóm bay lượn phát sáng. Đó là hiện tượng phát sáng sinh vật mà nhiều người đều biết. Nhưng thực vật cũng phát sáng thì bạn đã từng nhìn thấy chưa? Đi dọc hai bên bờ hồ, ban ngày những cành liễu trông rất bình thường, không gây chú ý; nhưng đến tối, đôi khi ta lại thấy trên đó phát ra những ánh sáng lập lòe, rất thần bí.

Những cây liễu bình thường ấy làm sao có thể phát sáng được?

Sau khi nghiên cứu, người ta cuối cùng cũng tìm ra lời giải. Hóa ra ánh sáng ấy không phải do bản thân cây phát ra, mà do một loại chân khuẩn ký sinh trên cây. Các tổ chức dạng sợi của chân khuẩn có khả năng phát sáng, được gọi là khuẩn phát sáng. Loại khuẩn này chuyên cư trú trên thân cây, khá phổ biến ở Tô Châu, Chiết Giang và An Huy. Chúng hút chất dinh dưỡng của cây, đến khi phát triển đủ thì phát sáng; chỉ vì ban ngày có ánh Mặt Trời nên mọi người khó nhìn thấy.

Nếu bạn là thủy thủ, trong đêm tối mịt mù, đôi khi có thể nhìn thấy những ánh sáng trắng hoặc xanh trên mặt biển, thường được gọi là đốm lửa biển. Những thợ lặn khi xuống sâu dưới đáy biển cũng có thể thấy các ánh lửa lung linh như sao trời. Hóa ra đó là ánh sáng của các quần thể sinh vật biển như tảo biển, vi khuẩn và cả những động vật nhỏ.

Năm 1990, trong cuộc triển lãm quốc tế ở Pari, có một gian triển lãm không thắp đèn mà vẫn sáng trưng. Ánh sáng ấy phát ra từ những vi khuẩn được nuôi trong bình thủy tinh, khiến mọi người không ngớt lời thán phục.

Tại sao thực vật lại phát sáng? Đó là vì trong cơ thể sinh vật có một chất gọi là huỳnh quang và men huỳnh quang. Trong quá trình sinh sôi, khi xảy ra sự oxi hóa, chất huỳnh quang bị oxi hóa dưới tác dụng của men, đồng thời sinh ra năng lượng. Khi năng lượng ấy biểu hiện dưới dạng ánh sáng, ta nhìn thấy hiện tượng phát sáng sinh vật.

Ánh sáng sinh vật là loại ánh sáng lạnh, cường độ bức xạ thấp nhưng hiệu suất phát sáng cao, khoảng 95% năng lượng chuyển thành ánh sáng, hơn nữa ánh sáng rất dịu. Các nhà khoa học đã dựa vào nguyên lý phát sáng của sinh vật để chế tạo nhiều nguồn sáng mới có hiệu quả cao.