Tại sao châu chấu phải hoạt động thành đàn?

Nói đến châu chấu, người ta thường liên tưởng ngay đến những đàn châu chấu bay phủ kín trời đất. Năm 1889, trên bầu trời Biển Đỏ từng xuất hiện đàn châu chấu lớn nhất được ghi nhận trong lịch sử, ước tính có khoảng 250 tỉ con. Khi bay, chúng giống như một đám mây đen khổng lồ có sự sống, che khuất ánh sáng Mặt Trời và làm mặt đất tối sầm lại. Thật vậy, dù bay trên trời hay đậu dưới đất, châu chấu vẫn thường duy trì tính hợp quần. Đây là thói quen sinh sống của chúng, đồng thời cũng là kết quả của tác động môi trường.

Châu chấu thích hoạt động thành đàn có liên quan rất lớn đến tập tính đẻ trứng. Khi đẻ trứng, chúng chọn nơi rất kĩ. Môi trường thích hợp nhất thường là nơi đất tương đối cứng, có độ ẩm vừa phải và được ánh nắng Mặt Trời chiếu trực tiếp. Trên những cánh đồng rộng lớn, khu vực hội đủ các điều kiện ấy không nhiều, vì vậy châu chấu thường tập trung đẻ trứng hàng loạt trong một diện tích không lớn. Thêm vào đó, độ ẩm trong khu vực này chênh lệch rất ít, giúp trứng nở gần như cùng lúc. Vì thế, châu chấu non vừa ra đời đã hình thành thói quen sống dựa vào nhau, đi theo nhau.

Châu chấu sống thành đàn còn liên quan đến nhu cầu sinh lí của chúng. Chúng cần duy trì nhiệt độ cơ thể tương đối cao để thúc đẩy và thích ứng với các hoạt động sinh lí. Vì vậy, một mặt chúng sống tụ tập, chen chúc sát nhau để giữ nhiệt, làm cho nhiệt lượng không dễ mất đi; mặt khác, chúng vẫn phải liên tục hấp thu thêm nhiệt từ môi trường để nhiệt độ cơ thể tăng lên, nhờ đó tăng cường hoạt động sinh lí.

Châu chấu hoạt động thành đàn đều có đặc điểm sinh lí chung này. Vì thế, trước khi cả đàn bay lên, chỉ cần có vài con bay lượn trước trên không trung, những con dưới mặt đất sẽ nhanh chóng cảm ứng và đồng loạt bay theo. Nhờ vậy, đội ngũ của chúng hình thành rất nhanh, số lượng cũng ngày càng đông.