Tại sao đại đa số côn trùng lại không thể đi đường thẳng?
Khi gà đi, một chân bước lên phía trước, chân kia đỡ trọng lượng cơ thể. Chân trước đặt xuống rồi chân sau lại nhấc lên, cứ thế thay nhau kéo cơ thể tiến lên.
Nếu đứng phía sau quan sát gà đi, ta sẽ thấy cơ thể nó trong lúc hai chân thay thế nhau có lúc hơi nâng lên, có lúc hơi hạ xuống. Dù dáng đi có phần lắc lư, nhưng vì hai chân dài bằng nhau và bước đi tương đối đều, hướng di chuyển vẫn tạo thành một đường thẳng.
Các động vật như lợn, dê, trâu, ngựa có bốn chân, nhưng bốn chân dài gần bằng nhau và phối hợp theo kiểu trái trước phải sau, phải trước trái sau để đỡ cơ thể, nên khi đi chúng cũng thường tiến thẳng về phía trước.
Phần lớn côn trùng trưởng thành thì khác. Khi bò trên mặt đất, chúng thường đi ngoằn ngoèo thành đường zích zắc. Vì sao côn trùng khó đi thẳng?
Côn trùng có sáu chân, mỗi bên thân có ba chân dài mảnh, mỗi chân lại chia thành năm đốt nhỏ. Sáu chân được bố trí thành một đôi chân trước ngắn, một đôi chân giữa và một đôi chân sau dài. Khi bò, chúng không thể cùng lúc di chuyển cả sáu chân, cũng không thể cùng lúc di chuyển ba chân ở một bên cơ thể, vì như vậy cơ thể sẽ bị treo lơ lửng hoặc nghiêng đổ. Côn trùng chia sáu chân thành hai nhóm: một nhóm gồm chân phải trước, chân trái giữa và chân phải sau; nhóm kia gồm chân trái trước, chân phải giữa và chân trái sau. Khi bò một bước, cơ thể được một nhóm ba chân nâng đỡ như chiếc giá tam giác vững chắc, còn nhóm kia nhấc lên để tiến về phía trước.
Quan sát kỹ sẽ thấy khi côn trùng bò, chân trước của một nhóm duỗi về phía trước, móng ở đầu chân bám vào chỗ lồi lõm trên mặt đất để kéo cơ thể. Chân giữa bên kia và đặc biệt là chân sau cùng phía lại duỗi mạnh để đẩy cơ thể. Vì chân trước và chân sau có chiều dài không bằng nhau, lực đẩy của chân sau làm chân giữa và cơ thể lệch khỏi đường thẳng, khiến trục giữa của cơ thể nghiêng đi. Khi nhóm chân kia nhấc lên và duỗi theo hướng ngược lại, chân sau tiếp tục đẩy, cơ thể lại xoay sang phía khác. Cứ thế, côn trùng bò về phía trước theo đường zích zắc.
Khi rời khỏi mặt đất và bò lên thân cây xù xì, côn trùng cũng thường không đi thẳng. Nếu bò trên cành cây nhỏ, nó có thể đi vòng quanh cành. Nguyên nhân vẫn là khoảng cách và lực đẩy của chân trước, chân sau không giống nhau.
