Tại sao chuồn chuồn phải "đạp nước"?

“Chuồn chuồn đạp nước chầm chậm bay” là câu thơ cổ của Trung Quốc, cho thấy hiện tượng chuồn chuồn chấm đuôi xuống mặt nước đã được con người chú ý từ rất sớm. Nhưng vì sao chuồn chuồn lại phải “đạp nước” như vậy thì người xưa chưa thể giải thích rõ.

Thì ra chuồn chuồn khác với nhiều loài côn trùng khác ở chỗ trứng của chúng nở trong nước, giai đoạn còn nhỏ cũng sống dưới nước. Ấu trùng chuồn chuồn có hình dáng hơi giống chuồn chuồn trưởng thành, có ba đôi chân nhưng chưa có cánh để bay. Môi dưới của nó rất dài, có thể co duỗi; phần đầu môi có kìm, trở thành công cụ bắt mồi. Khi nghỉ, môi dưới gập lại và che kín miệng. Các loài ấu trùng nhỏ như phù du hoặc côn trùng hút nhựa cây trong ao là thức ăn chính của nó. Loại ấu trùng này thường được gọi là ấu trùng sống dưới nước. Khi trưởng thành, chúng bò từ rong bèo lên khỏi mặt nước, lột xác rồi biến thành chuồn chuồn. Vì vậy, đôi khi ta thấy chuồn chuồn đậu ven sông hoặc trên mặt ao, chốc chốc lại bay thấp và chấm đuôi xuống nước; thực ra động tác “đạp nước” ấy chính là hành vi đẻ trứng của chuồn chuồn.