Con mối có liên quan gì đến nhiệt độ không khí lên cao?

Sau những năm 80 của thế kỉ XX, khí hậu toàn cầu dần nóng lên, nhiều khu vực xuất hiện hiện tượng mùa đông ấm bất thường. Điều này kéo theo hàng loạt hậu quả bất lợi đối với xã hội loài người. Vì thế, Chương trình Môi trường Liên hợp quốc đã chọn chủ đề cho “Ngày bảo vệ môi trường thế giới” 5-6-1989 là “Hãy cảnh giác, toàn cầu đang nóng lên”.

Vậy nguyên nhân nào khiến nhiệt độ không khí toàn cầu tăng cao? Một giáo sư, nhà hoá học khí tượng thuộc Trung tâm nghiên cứu khí tượng quốc gia Mĩ cho rằng ngoài hoạt động của con người làm hàm lượng cacbon đioxit trong khí quyển không ngừng tăng lên, gây “hiệu ứng nhà kính”, cùng các nhân tố như hiện tượng El Nino, loài mối trong bộ côn trùng cũng có liên quan đến sự ấm lên toàn cầu. Điều này nghe có vẻ khó hiểu: con mối nhỏ bé thì có liên quan gì đến nhiệt độ không khí tăng cao?

Chúng ta biết rằng trong bụng mối có hơn 100 loại vi khuẩn và động vật nguyên sinh. Mối thích gặm đồ gỗ; sau khi nuốt một lượng lớn thức ăn chứa xenlulô trong lõi gỗ, nhờ các vi khuẩn này mà xenlulô được tiêu hoá. Tuy nhiên, trong quá trình phân giải xenlulô, các vi sinh vật ấy tất nhiên sẽ tạo ra một sản phẩm phụ là mêtan.

Mêtan chính là loại khí đốt mà mọi người thường nhắc đến. Ở tầng khí quyển thấp, sau phản ứng, nó có thể hình thành cacbon đioxit. Sự tăng thêm cacbon đioxit trong khí quyển lại khiến nhiệt lượng của Trái Đất khó thoát ra ngoài, từ đó tạo nên “hiệu ứng nhà kính”.

Mối đã sản sinh mêtan từ hàng trăm triệu năm nay, nhưng vị giáo sư này cho rằng lượng mêtan do chúng tạo ra trong những năm gần đây đã tăng lên, ước tính mỗi năm thải vào khí quyển khoảng 150 triệu tấn mêtan. Đây là một con số không nhỏ và chắc chắn có thể gây ảnh hưởng nhất định đến sự tăng nhiệt độ toàn cầu.