Đại tinh tinh biết sử dụng ngôn ngữ của loài người không?

Tục ngữ có câu: “Người có ngôn ngữ của loài người, thú có ngôn ngữ của loài thú”, dường như hai bên không liên quan với nhau. Nhưng nếu chọn một loài động vật có trí tuệ phát triển tương đối cao rồi dạy nó ngôn ngữ của con người, liệu nó có thể nói được tiếng người không?

Đây là một vấn đề rất thú vị. Để tìm câu trả lời, vào những năm 70 của thế kỉ XX, một nhà tâm lí học tên là Penny đã nhận nuôi một con đại tinh tinh và đặt tên là Cacao. Do thanh đới của đại tinh tinh khác với loài người, khả năng phát âm bị hạn chế về mặt sinh lí, nên Penny quyết định dùng ngôn ngữ cử chỉ bằng tay của người câm điếc để trò chuyện với nó.

Cách dạy gần giống như giáo dục một đứa trẻ, nhưng đòi hỏi sự kiên nhẫn lớn hơn nhiều. Sau những nỗ lực gian khổ, đại tinh tinh Cacao cuối cùng học được một số kí hiệu tay đơn giản như “uống nước”, “ăn”, “thêm một chút”... Từ khởi đầu thuận lợi đó, tốc độ học của Cacao tăng nhanh. Mỗi năm nó có thể nắm được khoảng 100 từ mới; đến khi 7 tuổi, nó đã sử dụng được 645 từ trong ngôn ngữ bằng tay.

Khi vốn từ tăng lên, Cacao không chỉ dùng ngôn ngữ tay để nói chuyện với con người mà còn có thể nghe hiểu mấy trăm từ đơn do con người nói ra và phản ứng lại. Ví dụ, khi đang chơi búp bê, nó ghé búp bê sát vào tai mình rồi ra hiệu: “đây là cái tai”. Khi Penny đưa cho nó một cốc sữa, nó vui vẻ ra hiệu: “Cacao thích lắm”.

Đôi khi Cacao cũng rất cố chấp, nghịch ngợm, thậm chí biết chửi bậy và nói dối. Khi tức giận với ai đó, nó sẽ mắng người ấy là “đồ thối tha”, “đồ ngốc”, “đồ quỷ bẩn trong nhà xí”, v.v.. Có lần Cacao đang nhai một chiếc bút sáp màu đỏ và bị Penny mắng. Nó liền dùng ngôn ngữ tay chỉ vào “môi”, rồi giả vờ lấy bút sáp tô đi tô lại trên môi, ý muốn nói rằng nó không nhai bút mà chỉ dùng bút để bôi son, trang điểm cho mình.

Ngoài đại tinh tinh Cacao, các nhà khoa học còn huấn luyện tương tự với hắc tinh tinh và cũng thu được kết quả rất tốt. Những điều đó cho thấy, nếu áp dụng phương pháp giáo dục phù hợp, một số thành viên trong thế giới động vật cũng có thể sử dụng ngôn ngữ của loài người theo cách gần giống chúng ta.