Vì sao đo độ cao của núi phải lấy mặt biển làm chuẩn?

Đỉnh núi Chômôlungma (Everet) cao 8.844,13 m. Điều đó không có nghĩa là từ chân núi đến đỉnh núi cao 8.844,13 m, mà là chiều cao được tính từ mặt biển. Vậy vì sao phải lấy mặt biển làm chuẩn khi đo độ cao?

Như ta đã biết, muốn so sánh một vật gì đều cần có chuẩn. Nếu lấy một điểm bất kỳ trên mặt đất làm chuẩn, độ cao của các ngọn núi ở từng vùng sẽ được đo theo điểm chuẩn ấy. Nhưng khi các điểm chuẩn chưa được nối liền với nhau, việc đo đạc sẽ rất khó thực hiện. Hơn nữa, độ cao của điểm chuẩn cũng có thể thay đổi do mưa gió hoặc biến động của vỏ Trái Đất. Vì vậy, người ta nghĩ đến việc chọn một điểm đo khởi đầu. Tuy mặt nước biển cũng có biến đổi, nhưng thông thường sự thay đổi hằng năm không đáng kể; hơn nữa, trên phạm vi toàn quốc, thậm chí toàn thế giới, chênh lệch độ cao mặt biển không lớn. Biển lại bao quanh các lục địa và bán đảo, nên dùng mặt biển làm “điểm 0” để đo độ cao là phương pháp thuận tiện nhất. Trung Quốc lấy mực nước biển bình quân của Hoàng Hải ở Thanh Đảo làm “điểm 0” để tính khởi điểm độ cao, đồng thời dùng các ký hiệu trên bờ để cố định lại. Căn cứ vào kết quả đo lấy “điểm 0” làm chuẩn, người ta có thể vẽ bản đồ địa hình của từng nước, từng châu lục và toàn thế giới một cách chính xác.

Ngoài việc đo núi cao lấy mặt biển làm chuẩn, khi đo độ cao các điểm trên lục địa và độ sâu của đáy biển, người ta cũng dùng mặt biển làm chuẩn. Thường ngày, khi nói một nơi cao hơn mặt biển bao nhiêu mét, tức là chỉ độ cao tuyệt đối của nơi đó so với mặt biển. Còn biển sâu bao nhiêu mét, tức là chỉ đáy biển ở đó cách mặt biển bao nhiêu.