Tại sao khỉ trên núi Nga Mi xin "phí mãi lộ" của người đi đường?

Núi Nga Mi là một trong tứ đại Phật sơn của Trung Quốc, nơi có rất nhiều khỉ sinh sống. Người địa phương thường gọi chúng là “khỉ Nga Mi”.
Những ai lên núi Nga Mi xem khỉ đều có thể nghe lời khuyên như sau: trước khi lên núi, nếu muốn trêu đùa khỉ mà không bị chúng quấy rầy, tốt nhất nên mang theo nhiều thức ăn như lạc, bánh quy hoặc hoa quả cắt nhỏ. Khi gặp đàn khỉ áp sát để đòi “phí mãi lộ”, hãy ném một ít thức ăn xuống đất, nhân lúc chúng đang bận ăn hoặc tranh giành nhau thì nhanh chóng rời đi.
Vì sao khỉ Nga Mi lại đòi “phí mãi lộ” của người đi đường? Thực ra nguyên nhân rất đơn giản: đó là do con người tạo nên.
Núi Nga Mi là thắng cảnh du lịch nổi tiếng trong và ngoài nước, thu hút rất nhiều du khách. Lũ khỉ đã quen với sự có mặt của con người nên không còn sợ hãi. Để tăng thêm niềm vui trên đường đi, nhiều du khách thường ném thức ăn để trêu đùa chúng. Lâu dần, khỉ hình thành phản xạ có điều kiện: cứ nhìn thấy du khách là sẽ có thức ăn. Từ đó mới xuất hiện hành vi “đòi phí mãi lộ”.
Tuy vậy, trong lúc “đòi phí mãi lộ”, khỉ Nga Mi cũng tỏ ra khá biết điều. Ví dụ nếu bạn cho một con khỉ một hạt lạc, nó sẽ dùng tay cầm lấy, cho vào miệng bóc vỏ rồi lại tiếp tục xin. Khi số lạc trong tay bạn đã cho nó ăn hết, bạn đưa hai bàn tay không ra để nó “kiểm tra”, ý nói “lạc của tao đã cho mày ăn hết rồi”, thì nó sẽ không tiếp tục đòi nữa.