Vì sao ta không nhìn thấy một số chòm sao trên bầu trời Nam?
Ngôi sao “1987 A” nổi tiếng là sao siêu mới sáng nhất trong vài trăm năm gần đây, thậm chí có thể quan sát bằng mắt thường. Đáng tiếc là phần lớn người sống ở bán cầu Bắc hầu như không nhìn thấy nó, bởi sao siêu mới này nằm trong vùng tinh vân thuộc bầu trời Nam. Ngược lại, người ở bán cầu Bắc quanh năm có thể thấy sao Bắc Đẩu rực rỡ, còn người ở bán cầu Nam lại không thấy được. Vậy vì sao ở những khu vực vĩ độ khác nhau, bầu trời sao cũng khác nhau?
Trái Đất luôn tự quay quanh trục của nó. Phía bắc của trục ấy hướng về cực bầu trời Bắc. Nếu đứng tại cực Bắc của Trái Đất, cực bầu trời Bắc sẽ gần như ở ngay trên đỉnh đầu, sao Bắc Đẩu cũng nằm rất gần vị trí đó. Các hằng tinh trên bầu trời ở đây không mọc lên rồi lặn xuống như ta thường thấy, mà giữ độ cao gần như không đổi và quay ngược chiều kim đồng hồ. Nói cách khác, tại cực Bắc chỉ nhìn thấy các sao thuộc bầu trời Bắc, còn các sao ở bầu trời Nam thì không thể thấy. Ở cực Nam Trái Đất cũng tương tự, nhưng những sao quan sát được lại là các sao thuộc bầu trời cực Nam.
Ở gần đường xích đạo, cảnh tượng bầu trời sao khác hẳn so với hai cực. Tại đó, sao Bắc Đẩu hiện rất rõ nhưng chỉ quay gần đường chân trời phía bắc. Các ngôi sao ở vùng trời này đều mọc lên từ chân trời phía đông, lên đến điểm cao nhất rồi lại lặn xuống phía tây. Vì vậy, người ở khu vực xích đạo có thể nhìn thấy cả một phần sao trên bầu trời Bắc lẫn một phần sao trên bầu trời Nam.
Ở những vùng nằm giữa hai cực và đường xích đạo, tình hình lại khác. Lấy Bắc Kinh làm ví dụ: vĩ độ địa lý của Bắc Kinh khoảng 40° Bắc, nên trên bầu trời nơi đây, cực bầu trời Bắc có độ cao khoảng 40°. Điều đó có nghĩa là những ngôi sao nằm trong phạm vi 40° quanh cực bầu trời Bắc dù quay thế nào cũng không lặn xuống dưới đường chân trời. Đối với vòng hằng tinh luôn hiện trên bầu trời Bắc Kinh, bán kính của vòng ấy tương ứng với vĩ độ của Bắc Kinh. Đã có vòng hằng tinh luôn hiện thì cũng có vòng hằng tinh luôn ẩn, bán kính cũng khoảng 40°. Vì vậy, tất cả hằng tinh nằm trong phạm vi 40° quanh cực bầu trời Nam sẽ không bao giờ mọc lên khỏi đường chân trời của Bắc Kinh, nên người ở Bắc Kinh không thể nhìn thấy chúng.
Tình hình ở các vùng khác của Bắc bán cầu về cơ bản cũng như vậy, chỉ khác ở chỗ vĩ độ càng khác nhau thì vòng hằng tinh luôn hiện và vòng hằng tinh luôn ẩn cũng lớn nhỏ khác nhau. Nói chung, ở bất cứ nơi nào cũng luôn có một phần hằng tinh không thể quan sát được.
Vì thế, người sống ở Bắc bán cầu luôn không nhìn thấy được một số chòm sao thuộc bầu trời Nam; ngược lại, người sống ở Nam bán cầu cũng không thể nhìn thấy một số chòm sao thuộc bầu trời Bắc.
