Vì sao nói Mặt trăng đang xa dần Trái đất?

Mặt Trăng là người bạn của Trái Đất. Nó đã quay quanh Trái Đất hàng tháng trong suốt mấy tỉ năm, tạo nên một cặp thiên thể gắn bó gần như hình với bóng trong hệ Mặt Trời.

Vì Mặt Trăng là thiên thể tự nhiên gần Trái Đất nhất, chuyển động của nó đã được nghiên cứu rất kỹ. Chỉ cần Mặt Trăng có một biến đổi rất nhỏ cũng có thể đo được. Cách đây 200 năm, dựa vào tài liệu nhật thực và nguyệt thực, các nhà thiên văn đã phát hiện quỹ đạo Mặt Trăng quanh Trái Đất đang dần lớn lên, tức là Mặt Trăng ngày càng xa Trái Đất. Các thiết bị quan trắc chính xác hiện đại đã chứng minh điều này và tính được rằng trong những năm gần đây, Mặt Trăng đang rời xa Trái Đất với tốc độ khoảng 3 cm mỗi năm.

Nguyên nhân nào khiến Mặt Trăng dần xa Trái Đất? Đó là do tác dụng thủy triều mà Mặt Trăng gây ra trên Trái Đất. Lực hấp dẫn của Mặt Trăng tạo nên thủy triều nước biển trên bề mặt Trái Đất. Hướng lan truyền của thủy triều ngược với hướng tự quay của Trái Đất; ma sát giữa thủy triều và đáy biển khiến tốc độ tự quay của Trái Đất chậm lại, dù mức độ chậm đi vô cùng nhỏ. “Hệ thống Trái Đất - Mặt Trăng” cần giữ cân bằng về động lượng góc. Phần động lượng góc bị giảm do Trái Đất tự quay chậm lại sẽ chuyển sang quỹ đạo chuyển động của Mặt Trăng, làm quỹ đạo đó lớn dần. Kết quả là tốc độ Mặt Trăng quay quanh Trái Đất tăng lên, lực ly tâm cũng tăng, khiến Mặt Trăng dần bị đẩy ra xa Trái Đất.

Trên thực tế, hiện tượng này đã kéo dài mấy tỉ năm. Khoảng 3 tỉ năm trước, khoảng cách giữa Mặt Trăng và Trái Đất chỉ bằng một nửa hiện nay.

Có lẽ có người sẽ lo rằng Mặt Trăng rồi sẽ đi xa hẳn và không còn là bạn của Trái Đất nữa. Điều đó không thể xảy ra. Bởi khi tốc độ Mặt Trăng quay quanh Trái Đất đạt đến một trạng thái nhất định, sự lan truyền của thủy triều nước biển sẽ mất đi, yếu tố khiến Trái Đất tự quay chậm lại cũng không còn nữa; lúc đó khoảng cách giữa Mặt Trăng và Trái Đất sẽ không tiếp tục tăng.