Người mặt sạch và người mặt bẩn, ai sẽ đi rửa mặt?

Một giáo sĩ muốn kiểm tra trí tuệ của một chàng trai trẻ nên đưa ra một câu hỏi.

Giáo sĩ hỏi:

– Có hai người đàn ông cùng chui ra khỏi một ống khói. Một người mặt sạch sẽ, người kia mặt nhem nhuốc đen đúa. Theo anh, ai sẽ đi rửa mặt?

Chàng trai ngạc nhiên nghĩ: “Đây là câu hỏi logic sao?” Rồi anh đáp:

– Tất nhiên là người mặt bẩn sẽ đi rửa.

– Sai rồi! – Giáo sĩ nói. – Người mặt bẩn nhìn sang người mặt sạch và nghĩ rằng mặt mình cũng sạch. Còn người mặt sạch nhìn người mặt bẩn lại nghĩ mặt mình cũng bẩn. Vì vậy, người mặt sạch mới là người đi rửa mặt.

– Thật là câu hỏi khó! – Chàng trai năn nỉ. – Xin thầy hỏi con câu khác.

Giáo sĩ tiếp tục đặt lại đúng câu hỏi ấy: ai sẽ đi rửa mặt?

Chàng trai đáp ngay:

– Chẳng phải người mặt sạch sẽ đi rửa sao?

– Sai rồi, cả hai người đều sẽ rửa mặt. Người mặt sạch nhìn người mặt bẩn nên nghĩ mặt mình cũng bẩn và đi rửa trước. Sau đó, người mặt bẩn thấy người mặt sạch cũng đi rửa, nên anh ta cũng đi rửa theo.

– Ồ, con lại sai nữa rồi! – Chàng trai thở dài. – Xin thầy cho con thêm một cơ hội.

Giáo sĩ lại lặp lại câu hỏi y hệt. Chàng trai nhíu mày:

– Vậy kết quả là cả hai người đều đi rửa mặt.

– Anh lại sai. Không ai trong hai người đi rửa cả. Người mặt bẩn thấy người mặt sạch nên nghĩ mình cũng sạch, không cần rửa. Người mặt sạch thấy người mặt bẩn không rửa, nên cũng cho rằng mình không cần rửa.

Chàng trai buồn rầu nhưng vẫn cố xin:

– Xin thầy tin con thêm lần nữa, hãy hỏi con một câu khác đi.

Giáo sĩ lại đặt đúng câu hỏi cũ.

Chàng trai tuyệt vọng kêu lên:

– Như thầy đã nói, chẳng ai trong số họ đi rửa mặt cả!

– Anh lại sai nữa rồi! – Giáo sĩ nói. – Anh hãy giải thích xem, tại sao hai người cùng chui ra khỏi một ống khói mà lại có người mặt sạch, có người mặt bẩn?

Câu hỏi ấy vốn đã phi lý và vô nghĩa.

Nếu anh dành cả đời để đi tìm lời giải cho những câu hỏi sai, thì mọi câu trả lời cũng chẳng đưa anh đến đâu.