Bến xe nên đặt ở đâu?

Khi đi học, đi làm hoặc mua sắm, nhiều người phải dùng xe công cộng. Có người ở gần bến xe, có người ở xa. Vậy bến xe nên đặt ở đâu để hợp lý nhất? Việc bố trí bến xe cần dựa trên nguyên tắc nào?

Một bến xe không thể thuận tiện tuyệt đối cho tất cả mọi người. Vì vậy, nguyên tắc cơ bản là chọn vị trí thuận lợi nhất cho số đông người sử dụng.

Hãy xét ví dụ đơn giản: Trên đoạn đường AB có hai nhà máy ở hai đầu A và B. Mỗi ngày có 20 người từ nhà máy A và 30 người từ nhà máy B đi làm bằng xe. Cần đặt một bến xe C giữa hai nhà máy sao cho tổng quãng đường mọi người phải đi từ bến xe đến nhà máy là ngắn nhất.

Giả sử AC = x, BC = a - x, trong đó a là khoảng cách giữa A và B. Nếu S là tổng quãng đường mà toàn bộ công nhân phải đi, thì S sẽ nhỏ nhất khi x lớn nhất, nghĩa là C trùng với B. Nói cách khác, bến xe nên đặt ở gần cổng nhà máy B, nơi có nhiều người đi xe hơn.

Từ ví dụ này có thể thấy, bến xe nên bố trí ở nơi tập trung nhiều người đi xe nhất. Nếu trên đường không chỉ có hai nhà máy hay trường học mà có nhiều điểm hơn, cách xử lý cũng tương tự.

Giả sử trên một con đường có năm nhà máy A, B, C, D, E, mỗi ngày số công nhân cần đi xe lần lượt là 25, 30, 20, 17 và 20 người. Tổng số người cần đi xe là 112, một nửa là 56.

Tính dồn từ đầu đường: nhà máy A có 25 người, nhỏ hơn 56; A và B cộng lại là 55, vẫn nhỏ hơn 56; A, B và C cộng lại là 75, lớn hơn 56. Điều đó cho thấy điểm cân bằng nằm tại C.

Vì vậy, vị trí bến xe hợp lý nhất là ở gần cổng nhà máy C. Cách tính này giúp giảm tổng quãng đường đi bộ của đa số người sử dụng xe công cộng.