Làm thế nào để tính số lượt trận đấu cho thể thức thi đấu loại trực tiếp?

Giả sử trường bạn tổ chức một cuộc thi đấu cờ theo thể thức loại trực tiếp, có 50 người đăng ký. Bạn có thể tính cần bao nhiêu trận đấu để sắp xếp lịch thi đấu và chuẩn bị địa điểm không?
Nếu số người tham gia đúng bằng lũy thừa của 2 như 2, 4, 8, 16, 32, 64... thì việc chia cặp rất đơn giản: cứ đấu theo từng vòng rồi loại dần. Nhưng 50 không phải là lũy thừa của 2, nên vòng đầu sẽ có một số người được miễn đấu.
Vì 50 nằm giữa 32 và 64, sau vòng đầu cần còn lại 32 người. Như vậy vòng đầu phải loại 18 người, tức cần 18 trận đấu với 36 người tham gia, còn 14 người được miễn. Từ vòng hai trở đi, còn 32 người nên lần lượt có 16 trận, 8 trận, 4 trận, 2 trận và 1 trận chung kết.
Tổng số trận là 18 + 16 + 8 + 4 + 2 + 1 = 49 trận, đúng bằng số người tham gia trừ đi 1.
Hãy xét thêm ví dụ bóng đá. Vòng chung kết World Cup 1998 tại Pháp có 32 đội. Nếu thi đấu loại trực tiếp ngay từ đầu, vì 32 = 2^5 nên tổng số trận sẽ là 16 + 8 + 4 + 2 + 1 = 31 trận, cũng bằng số đội trừ đi 1.
Trường hợp tổng quát, nếu có M người tham gia thi đấu loại trực tiếp, mỗi trận sẽ loại đúng một người. Muốn chọn ra một nhà vô địch, cần loại M - 1 người. Vì vậy số trận đấu luôn bằng M - 1.
Dựa vào quy tắc này, bạn có thể nhanh chóng tính số trận cho bất kỳ cuộc thi đấu loại trực tiếp nào, chẳng hạn bóng bàn có 158 nam hoặc 96 nữ tham gia.