Làm thế nào mà các cửa hiệu có thể khống chế chất lượng hàng hoá nhập?

Khi mua hàng, người tiêu dùng luôn mong chọn được sản phẩm tốt, nên thường xem giấy chứng nhận chất lượng. Về phía cửa hàng, để giữ uy tín với khách, trước khi nhập hàng chủ cửa hiệu cũng cần kiểm tra cẩn thận chất lượng hàng hóa.

Trên thực tế, cửa hiệu không chỉ đọc chứng chỉ chất lượng mà còn phải kiểm tra chất lượng thật của sản phẩm. Hãy xét ví dụ một cửa hàng nhận tiêu thụ bóng đèn cho một nhà máy. Nhà máy ghi trong chứng chỉ rằng tuổi thọ bóng đèn không dưới 2.000 giờ, cho phép sai số 200 giờ.

Chủ hiệu muốn biết lô hàng có đúng như chứng chỉ hay không nên chọn 10 bóng đèn để kiểm tra. Kết quả tuổi thọ đo được là 2250, 1580, 1790, 3020, 1850, 2360, 1430, 2050, 1960, 1690 giờ. Tuổi thọ trung bình của 10 bóng là 1998 giờ, thấp hơn 2.000 giờ.

Liệu có thể kết luận lô bóng đèn không đạt tiêu chuẩn và không nên nhập hàng không? Không hẳn. Chứng chỉ của nhà máy nói đến tuổi thọ trung bình của cả lô bóng đèn, trong khi cửa hiệu chỉ lấy 10 bóng để kiểm tra. Mẫu nhỏ này có tính ngẫu nhiên và không thể đại diện tuyệt đối cho toàn bộ lô hàng.

Nếu thực tế lô hàng đạt tiêu chuẩn nhưng do mẫu kiểm tra ngẫu nhiên thấp hơn một chút mà cửa hiệu từ chối nhập hàng, cửa hiệu đã mắc sai lầm loại bỏ hàng tốt. Cả nhà máy và cửa hiệu đều muốn xác suất mắc loại sai lầm này được khống chế, chẳng hạn không quá 10%. Muốn vậy, cần dùng phương pháp thống kê.

Theo kinh nghiệm, tuổi thọ bóng đèn thường tuân theo phân bố chuẩn: đa số bóng có tuổi thọ gần mức trung bình, chỉ một số ít chênh lệch nhiều. Từ tính toán thống kê, nếu lô hàng thật sự có tuổi thọ trung bình 2.000 giờ, thì xác suất mẫu 10 bóng có tuổi thọ trung bình dưới 1919 giờ không quá 10%.

Vì kết quả kiểm tra lần này là 1998 giờ, cao hơn ngưỡng 1919 giờ, nên cửa hàng không nên từ chối lô hàng chỉ vì kết quả thấp hơn 2.000 giờ một chút.

Tất nhiên, ngoài việc tránh loại bỏ nhầm hàng tốt, còn phải đề phòng nhận nhầm hàng kém chất lượng. Trong kiểm tra sản phẩm, không thể loại bỏ hoàn toàn sai lầm, nhưng có thể dùng thống kê để giới hạn xác suất sai lầm trong mức chấp nhận được.