Vì sao dùng toán học có thể phán đoán tác giả của tác phẩm "Hồng Lâu Mộng"?

“Hồng Lâu Mộng” là một tác phẩm văn học cổ điển nổi tiếng của Trung Quốc. Theo nhiều nhà Hồng học, tức những người chuyên nghiên cứu tác phẩm này, 80 hồi đầu do Tào Tuyết Cần sáng tác, còn 40 hồi cuối là của Cao Ngạc. Nhận định ấy có đúng không? Các nhà toán học đã thử dùng toán học để kiểm chứng.

Việc dùng toán học để phán đoán tác giả một tác phẩm văn học không phải là điều hoàn toàn mới. Ở Liên Xô trước đây từng có tranh luận về việc Sôlôkhôv có thật là tác giả của tiểu thuyết “Sông Đông êm đềm” hay không. Cuối cùng, nhờ phương pháp thống kê toán học, người ta khẳng định chính Sôlôkhôv là tác giả.

Mỗi tác giả thường có phong cách viết riêng. Trong văn phong Trung Quốc cổ, có người thích dùng hư từ “chi”, “hồ”, có người lại thường dùng “giả”, “dã”. Tần suất xuất hiện của những từ này có thể phản ánh thói quen ngôn ngữ và phong cách của từng tác giả.

Dựa trên nguyên lý đó, học giả Trung Quốc Lý Hiền Bình đã chọn 47 hư từ, thống kê tần suất xuất hiện của chúng trong từng hồi của “Hồng Lâu Mộng”, rồi phân tích đặc điểm văn phong giữa các phần. Kết quả cho thấy kết luận của các nhà Hồng học là có cơ sở.

Công trình này được công bố trong bài “Ý kiến mới về tác phẩm Hồng Lâu Mộng” trên “Phục Đán học báo” của Nhà xuất bản Khoa học xã hội, số tháng 3 năm 1987. Đây được xem là một thành tựu nổi bật trong việc vận dụng toán học vào nghiên cứu văn học Trung Quốc.